Van doctor naar dakloos in Ierland.

Ik heb hier een vreemd verhaal te vertellen. Een tweetal maanden geleden werd ik opgebeld door een coach van mijn zoon, een Nederlander. Hij vertelde mij dat er iemand bij hem thuis was komen aanbellen. Een man die hij nauwelijks kende, het was een docent aan de universiteit, een Belg, die intussen al 10 jaar in Ierland woonde.
 Ik kende hem niet. De man (ik ga hem Walter noemen) was zijn jub als lecturer kwijt geraakt. Hij gaf er les als freelancer onder contract, en heeft dus geen recht op werkloosheidsuitkeringen.
Hij woonde bij zijn Amerikaanse vrouw, die hem die morgen op een nogal geweldadige manier op straat had gezet. De coach wist niet wat hij kon doen en belde mij dus op, omdat ik een landgenoot ben.
Ja, wat doe je dan. Ik wist nu dat er iemand in de penarie zat. Ik moest dus proberen te helpen.
Ik heb hem de volgede morgen ontmoet in een coffeeshop. en jongens, jongens toch, het was zielig.

Ik hoorde van Walter dat hij vroeger nog les gegeven had aan een Vlaamse universiteit, nadien in de USA, waar hij ook nog jaren les heeft gegeven.
In de VS heeft hij zijn vrouw ontmoet, en samen trokken ze naar Ierland, omdat ze daar al lang van gedroomd hadden. Hij werkte eerst voltijds op de uni, dat werd verminderd naar halftijds, een kwart tijd en dan niets meer.
Walter had intussen geprobeerd juwelen te maken en te verkopen, maar dat was niet gelukt (niemand koopt juwelen tijden de recessie).
En daar zat hij nu vóór mij. Ongeschoren, ongewassen, beschaamd, vernederd. Hij verbleef op een ( niet officiele) B&B aan 20€ per nacht. Hij had geen inkomen, geen papieren. zijn vrouw had zijn laptop in stukken geslagen. Met andere woorden. Walter was dakloos. van Dr Walter naar dakloze Walter. Ik heb hem min of meer kunnen helpen via de community welfare office in Bandon en Focus Ireland , een charity die daklozen helpt en dakloosheid probeert te vermijden. 

Intussen heeft hij een kamer gevonden in een house-share, hij heeft vandaag bericht ontvangen dat hij een levensloon kan krijgen en hij heeft, dankzij een vriend van hem, nu ook gratis wettelijke bijstand.

Had Walter geen rijke broer gehad die zijn huur kon betalen was hij waarschijnlijk volledig dakloos geworden.

 Wat mij het meest verbaasde was dat de community welfare werkster me vertelde dat Walter geen uniek geval was; meer en meer mannen met universitaire diploma's leven op de grens van armoede. Jongeren die een bachelors degree hebben, maar geen masters lopen ook een groot risco.
Dakloosheid stijgt, mensen die hulp vragen aan de verschillende liefdadigheidsinstellingen zijn niet alleen meer de ongeschoolden, het zijn meer en meer mensen van de middenklasse.

 Ik zie hier berichten van groene scheuten die er in de Ierse economie te zien zijn. Ik hoop maar dat het waar is, want zo kan het echt niet langer doorgaan.

Van tiener tot man

Gisteren was een speciale dag voor ons. Mijn zoon Sipke kreeg de lang verwachte e-mail van King's College , Cambridge University, waarin hem een plaats aangeboden werd om volgend jaar Sociale Anthropologie te gaan studeren.
De Universiteit van Cambridge staat dit jaar nummer 1 in de wereld rangschikking van universitieiten

We hebben dus alle redenen om apetrots te zijn. We stellen het echter nog wat uit, want eerst moet hij zijn eindeksamens nog met vrucht afleggen, want bij een plaatsaanbod in een Engelse universiteit hoort altijd een voorwaarde, die voorwaarde verschilt voor elke applicant. Het gaat hem om de eindresultaten van het leaving cert. in zijn zeven keuzevakken, moet Sipke 5 keer A1 halen ( >89 %), 1 keer A2 ( > 84%) en 1 keer B1 ( meer dan 79%).
In Cambridge willen ze enkel de besten.
Sipke kan het aan, hij zal hard moeten werken, natuurlijk, maar hij is er zeker toe in staat om deze resultaten te behalen , daar zijn ze in Cambridge duidelijk ook van overtuigd.

Zo'n aanbod wordt er normaal niet verwacht voor een scholier uit een piepkleine katholieke jongensschool in Bandon.
Laat me even uitleggen hoe Sipke tot hier geraakt is.
Om naar een Ierse of Engelse universiteit te gaan moet je een aanvraag indienen. In Ierland wordt die aanvraag in Januari gedaan, in Engeland in November.  De Ierse universiteiten sturen je dan een bericht met hoeveel punten je moet halen om tot een cursus toegelaten te worden. Elke cursus heeft een numerus clausus, en naargelang het aantal kandidaten en het aanbod van plaatsen moet je meer of minder punten halen. Het maximum punten is 600, en dit wordt meestal gevraagd voor bv. geneeskunde.
Sommige vakken, zoals kinesitherapie, kan je niet in Ierland studeren of dikwijls zijn er niet genoeg plaatsen , er zijn dus elk jaar een pak studenten die naar Engelse universiteiten trekken.
In universiteiten zoals Cambridge, Oxford en LSE ligt de lat heel hoog. Een aanbod krijg je niet zomaar.
LSE baseert hun beslissing op je vorige resultaten (van het Junior Certidicate), en een personal statement, waarin je in 300 woorden moet uitleggen waarom jij de persoon bent die ze moeten aanvaarden.
In Cambridge en Oxford gaan ze nog een stap verder, daar moet je je vorige resultaten indienen en een personal statement schrijven en dan ook nog terplaatse een test gaan afleggen en op interview gaan met de lecturers.
Sipke's heeft zo'n statement zeker 10 keer herschreven, hij werd uitgenodigd voor een schriftelijke test en een  interview dat begin December in King's College in Cambridge plaats had. Je kan je wel inbeelden hoe zenuwslopend dit allemaal geweest is. We zagen daar in Cambridge trouwens een aantal tieners in tranen uitstorten na een interview.
Sipke's test was een essay, waarin hij moest uitleggen of het belangrijker is om de verschillen ofwel de overeenkomsten tussen verschillende culturen te onderzoeken.
Na het essay kreeg hij lunch in the Big Hall en dan moest hij als eerste de interview kamer binnen. Het verliep volgens hem goed, maar we moesten een maand wachten om te weten of hij een plaatsaanbod kreeg, en tijdens die maand gingen alle soorten gedachten door zijn hoofd.
In Engeland zijn er privé bedrijven die personal statements verbeteren, en voor £ 4000, kan je een weekend training in interviewing voor OxBridge volgen.
Sipke heeft het allemaal 'au naturel' gedaan.
Toen hij gisteren eindelijk het antwoord kreeg (iedereen krijgt op dezelfde dag het antwoord toegestuurd) werd hij eerst rood, dan lijkbleek, en dan begon hij te trillen als een rietje.
Nu weet hij dus waar hij voorstaat.
Binnen vier weken heeft hij pre- of Mock exams, het test leaving cert examen, in Juni heeft dan het echte leaving cert eksamen plaats voor zijn keuzevakken.
Na die eksamens moet hij dan tot half Augustus wachten om zijn resultaten te krijgen. We weten dus maar op 15 Augustus of hij in Oktober wel of niet kan beginnen in Cambridge .
Het is een ongelooflijk stresserend jaar. Elke Ier zegt hier dat je na een leaving cert, alles aankan, en ik moet ze nu echt wel gelijk geven.
Een voordeel is dat de jongeren hier hun verdere studies echt serieus moeten nemen, ze leren na te denken over wat ze echt willen. De stress en de manier ze daarmee leren omgaan maakt van de tieners hier echte volwassenen.

 Hamilton High School is een school die opgericht werd door een rijke familie om de boerenzonen die de boerderij niet zouden erven ook een kans te geven op een goede toekomst zonder armoede.
Hamilton Highschool krijgt heel weinig subsidies, omdat het een " vrijwillige" school is, dus een soort  privé school die volledig gratis is ( een vrijwillige contributie van70€ per jaar, is alles waar we om gevraagd worden).
De school telt amper 200 leerlingen, en 1 leerkracht per 13 leerlingen. Het is een school voor iedereen, zowel toekomstige automechaniekers, als academici kunnen er terecht.
Het is dan ook fantastisch voor deze school dat twee van hun studenten dit jaar een aanbod gekregen hebben voor Cambridge University. Ze zijn de eersten in de geschiedenis van de school.

Sipke's beste vriend. Jacob, heeft het niet gemakkelijk. Zijn moeder heeft hem en zijn broer en zusjes verlaten, de familie gesplit en hem bij zijn grootouders afgezet toen ze bij haar derde partner ging wonen, zijn grootvader werd een beetje later uit het huis gezet door zijn oma.
Zijn vriendin's moeder heeft haar ook verlaten. Zij woont met haar broers, 18, en 16 alleen thuis. Ze kunnen met moeite de huur betalen, daarom is Jacob bij hen ingetrokken, hij krijgt nog kindergeld en werkt na de schooluren.
Moest Jacob het slechte pad opgegaan zijn dan zou dat niet verbazend geweest zijn. Maar hij heeft de school en zijn vrienden, en hij is vastbesloten om volgend jaar psychologie te gaan studeren aan de Corkse Univesiteit UCC.
Een Russiche jongen in Sipke's school wou op zijn zestiende gaan werken, maar zijn vrienden hebben hem overtuigd om te blijven, hij gaat volgend jaar naar CIT om ingenieur te worden.

Ik herinner mij de discussie over Minister Smet's voorstel om het secundair onderwijs in Belgie te veranderen. , en de te verwachten reacties erop.

Ik ga hier nu geen mening geven over het Belgische onderwijs systeem dat ikzelf altijd wel goed gevonden heb, maar ik moet nu toch ook wel zeggen dat het systeem van iedereen op gelijke voet te laten beginnen ook zo zijn voordelen heeft., en dat de begaafde kinderen ook in zulk systeem hun doel kunnen bereiken.

Jongeren en scholen in Ierland

Het is weer die tijd van het jaar, waar we hier in Ierland honderden en soms zelfs duizenden Euro uitgeven aan schoolboeken, boekentassen, school-uniformen schoolbussen. Gemiddeld wordt er zo'n €1000 Euro per kind per jaar uitgegeven als je alles bij elkaar telt. Het grootste deel van die € 1000 wordt in September uitgegeven. En voor vele families is dat echt té veel.
Het aantal families dat voor hulp vraagt voor de aankoop van schoenen en uniformen is fel gestegen tegenover vorig jaar, en inmiddels blijkt ook dat vele gezinnen hulp vragen aan hun ouders, vrienden en familieleden en zelfs leningen aanvragen bij de plaatselijke Credit Union om deze onkosten te kunnen betalen.

Eén van onze kinderen gaat naar een protestantse privé-school. Omdat alle scholen hier Rooms-Katholiek zijn, heeft de protestantse kerk zelf een aantal privéscholen opgericht om de protestantse en andere niet katholieke minderheden de kans te geven op een opleiding naar hun overtuiging.
Deze school kost per jaar €2800 ( de goedkoopste privéschool in Ierland), maar omdat mijn man een protestantse achtergrond heeft, krijgen we een premie van de Church of Ireland, en betalen we €1000 per jaar. Het uniform, de boeken en alle andere kosten moeten we ook nog betalen.

Mijn andere twee middelbare schooljongens gaan naar een 'vrijwillige' school. Dit is een school die door een familie opgestart werd. Ze deden het om de jongens van de boerenfamilies die de boerderij niet zouden erven, de kans te geven een goede opleiding te krijgen en armoede te vermijden. De school is dus slechts quasi-privé, want ze is volledig gratis. Een nadeel is dat deze school minder subsidies krijgt en het met oudere gebouwen en slechtere faciliteiten moet stellen. De akademische opleiding die de jongens er krijgen is echter uitstekend, we nemen er de oude gebouwen dus maar bij.

Het valt mij dikwijls op dat mensen, uit welk land ze ook komen, graag pochen met de kwaliteit van het onderwijs in hun land. Ik hoor al een paar Belgen denken, 'Ja, maar ons systeem is toch wel het beste', maar, beste landgenoten, dat denkt wel elke persoon van zijn eigen land, en na een aantal jaren in dit land te vertoeven moet ik zeggen dat het moeilijk te bepalen is welk systeem nu beter is dan een ander en dat elk onderwijs systeem zo zijn voor-en nadelen heeft.

Zo is het onderwijs hier volledig verschillend van het Belgische. De staatscholen, of Community schools zijn gratis ( behalve dan voor de boeken,etc). Ze zijn voor alle kinderen die de lagere school hebben afgewerkt. Er zijn dus geen technische scholen, geen handelscholen, iedereen gaat naar de zelfde school. Daar kan je dan aan de hand van keuzevakken en hogere of lagere studieniveaus van de vakken verschillende richtingen uit.
Om Latijn en Grieks te studeren moet je naar een privéschool, of je moet zelf buitenschoolse lessen organiseren. De katholieke kerk heeft hier ook privéscholen, de bekendste zijn de Christian Brothers en de Presentation Brothers, waar de opleidingen excellent zijn, maar duur en dus niet voor Jan-met-de-pet.

Persoonlijk vind ik dat er in de kwaliteit van het onderwijs geen of weinig verschil bestaat tussen de privéschool van Fintan ( de Bandon Grammar School) en de school van mijn twee andere zonen, Sipke en Milo,Hamilton High School.
Fintan's school heeft meer sport faciliteiten, en is niet katholiek,de reden waarom we hem naar die school gestuurd hebben, maar qua akademische kwaliteit is de school niet zo goed als Hamilton High.
In Fintan's school draagt men een uniform, Hamilton High verkiest meer tijd te steken in het onderwijs dan het controleren van dassen en schoenen. De studenten lopen er rond in training of jeans, de atmosfeer is er heel relax, maar de resultaten zijn er, in vergelijking met andere scholen, super.

Sipke is net aan zijn laatste jaar begonnen. Hij wilt volgend jaar graag naar Engeland om er antropologie te studeren.
Eerst moet hij nog zijn leaving certificate behalen; een staatseksamen, zoals in Engeland, maar hier moet je minimum zes, maximum acht eksamens afleggen, in Engeland heb je er maar drie nodig.
Om een plaats aan een universiteit te krijgen moet je een aanvraag doen, de universiteit geeft dan aan hoeveel punten je moet behalen tijdens de leaving certificate eksamens om tot de cursus toegelaten te worden.
In Engeland moet je een essay schrijven waarin je de universiteit moet overtuigen waarom jij een goede kandidaat bent voor een plaats in de cursus. De directeur van je school moet je resultaten voorspellen. Een commissie beslist dan of je al dan niet in aanmerking komt voor een plaats aan de universiteit. In sommige colleges, zoals Cambridge, nodigen ze de kandidaten dan uit voor een interview, dat beslissend is voor je toelating , natuurlijk altijd afhankelijk van je werkelijke eindresultaten.
In de London School of Economics krijg je 300 woorden om uit te leggen waarom ze jou moeten kiezen. Er zijn 200 plaatsen en 3000 kandidaten.

Het laatste jaar in het middelbaar onderwijs is dus echt zenuwslopend voor de ouders, de studenten én de leerkrachten. Voor diegenen die in Engeland willen studeren begint de stress al meteen als het schooljaar begint. De essays moeten half september ingestuurd worden, en de interviews nemen in December plaats. Nadien is het hard werken om de nodige punten te behalen.

Dit systeem is inderdaad zenuwslopend, maar het heeft ook voordelen. Eens je toegelaten bent in aan een bepaalde universiteit, wordt je ook meteen aanzien als een waardevolle student. Er zijn geen 'filtratiejaren' meer.
De jongeren zijn ook verplicht lang en hard na te denken over welke richting ze uitwillen. Het essay dat ze gaan versturen is waarschijnlijk één van de belangrijkste brieven die ze ooit zullen schrijven.

In Ierland is er niet veel voorzien voor de jongeren. Er zijn maar weinig sportcentra, jeugdclubs bestaan nagenoeg niet. Als je iets wil doen (met uitzondering ven Hurling en Gaelic football)dan moet je er veel tijd insteken en er hard voor vechten. Als ouder kan je ook niet anders dan je met je tiener bezig te houden. Ik rijd hier jaarlijks een paar duizend kilometers, en betaal ettelijke euro aan hotels om naar atheletiekmeetings te gaan. En zo rijdt elke ouder hier elk weekend rond om de kinderen naar hun bestemmingen te brengen.

Het is me altijd opgevallen hoe welbesproken de jongeren hier zijn en hoeveel zelfvertouwen ze hebben. Volgens mij, en dit klinkt waarschijnlijk ouderwets, komt dat doordat ze hier nog niet alles ingelepeld krijgen.
Al is het niet altijd ideaal, wat vechten voor wat je wilt en wat input van je ouders blijkt echt wel een groot verschil te maken.